Giáo Dục

Cách làm bài văn nghị luận xã hội về một sự việc, hiện tượng đời sống nhanh, chính xác nhất

Kĩ năng làm bài văn nghị luận xã hội về một sự việc, hiện tượng đời sống

 

Bước 1: Tìm hiểu đề

 

Xác định 3 yêu cầu:

Yêu cầu về nội dung: Nắm được yêu cầu của đề bài nói về hiện tượng gì, vấn đề cần bàn luận như thế nào (tốt, xấu, tích cực hay tiêu cực)? Có bao nhiêu ý cần triển khai ở trong bài viết? Mối quan hệ giữa các ý như thế nào?

Yêu cầu về phương pháp: Các thao tác nghị luận chính cần sử dụng (giải thích, chứng minh, bình luận,…)

Yêu cầu về phạm vi dẫn chứng: Trong văn học, trong

Trong văn học, trong đời sống thực tiễn (chủ yếu là trong đời sống thực tiễn).

Bước 2: Lập dàn ý

Mở bài: Giới thiệu hiện tượng, sự việc trong đời sống cần nghị luận.

Thân bài:

Khái niệm, bản chất của hiện tượng (giải thích), mô tả hiện tượng đó.

Nêu thực trạng và nguyên nhân (khách quan và chủ quan) của hiện tượng bằng các thao tác phân tích, chứng minh.

Nêu tác dụng, ý nghĩa (hiện tượng tích cực- nêu ý nghĩa, tiêu cực nêu tác hại, hậu quả).

Giải pháp phát huy hay biện pháp khắc phục.

Kết bài:

Bày tỏ ý kiến của bản thân về hiện tượng xã hội vừa nghị luận.

Rút ra bài học, nhận thức hành động cho bản thân.

 

Bước 3: Tiến hành viết bài

 

Hướng dẫn làm bài văn nghị luận xã hội về một sự việc, hiện tượng đời sống

 

 

Triển khai bài viết theo hệ thống luận điểm, luận cứ, luận chứng đã xây như như ở trên dàn ý. Một bài văn nghị luận thưỡncfg yêu cầu về số lượng chữ nên cần phối hợp thời gian sao cho phù hợp, tránh viết dài dòng, sa vào kể lể, lan man. Trên cơ sở dàn ý, luyện tập cách viết sao cho ngắn gọn, mạch lạc, dễ hiểu và có tính thuyết phục cao.

 

Bước 4: Đọc, sửa chữa và hoàn chỉnh bài đã viết.

 

Hướng dẫn làm một số bài văn nghị luận xã hội về một sự việc, hiện tượng đời sống

 

Đề số 1:

Viết bài văn ngắn khoảng 600 từ trình bày suy nghĩ của anh/chị về hiện tượng sau:

 

“Mới đây, dư luận lại xôn xao về một cô thiếu nữ có “khuôn mặt ưa nhìn” đã phô ra trên Facebook cả một loạt ảnh ngồi ghếch chân trên bia mộ liệt sĩ…” (Theo Nỗi sợ hãi không muốn “học làm người” – Mục Góc nhìn của nhà thơ Trần Đăng Khoa-Tuổi trẻ và đời sống, số 152 ngày 14/1/2013)

 

Phân tích đề

 

– Yêu cầu về nội dung: Bàn về hiện tượng một thiếu nữ…cho cả thế giới “chiêm ngưỡng” -> Hiện tượng thể hiện hành vi phản cảm, thiếu văn hóa, đi ngược lại truyền thống đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc,…

– Yêu cầu về thao tác lập luận: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận.

– Yêu cầu về phạm vi tư liệu: đời sống xã hội.

 

Lập dàn ý

a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng cần bàn.

b. Thân bài:

* Nêu bản chất của hiện tượng – giải thích hiện tượng

Hiện tượng thể hiện hành vi phản cảm, thiếu văn hóa, đi ngược lại truyền thống đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc,…

* Bàn luận thực trạng, nguyên nhân của hiện tượng bằng các thao tác phân tích, chứng minh

– Thực trạng: Hiện nay tình trạng một bộ phận thanh, thiếu niên có suy nghĩ và hành động lệch lạc, có hành vi phản cảm, thiếu văn hóa, đi ngược lại truyền thống đạo lí… không ít (dẫn chứng cụ thể từ đời sống, lấy thông tin trên các phương tiện truyền thông).

– Nguyên nhân:

+ Khách quan: thiếu vắng mối quan tâm, sự giáo dục của gia đình và nhà trường.

Những ảnh hưởng của phim ảnh, intrernet, sự tràn lan của lối sống cá nhân thích làm nổi, thích gây sốc để nhiều người biết đến,…

+ Chủ quan: Nhiều thanh thiếu niên tuy được sinh ra và lớn lên ở môi trường giáo dục tốt nhưng lại có suy nghĩ và hành động lệch lạc, bởi họ không có ý thức hoàn thiện mình cũng như tự bồi đắp tâm hồn mình bằng những cách cư xử có văn hóa.

Xem thêm :  Tổng hợp các công thức tính diện tích hình thang chuẩn 2021

* Hậu quả của hiện tượng:

+ Gây xôn xao, bất bình trong dư luận, làm tổn thương, xúc phạm đến những giá trị đạo đức, đi ngược lại truyền thống đạo lí tốt đẹp “Uống nước nhớ nguồn”…, tác động không tốt đến giới trẻ

+ Bản thân người trong cuộc phải gánh chịu những lên án, bất bình của dư luận xã hội…

* Giải pháp khắc phục:

+ Nâng cao nhận thức ở giới trẻ: nhà trường và đoàn thanh niên cần thường xuyên tổ chức các diễn đàn để tuyên truyền, giáo dục thanh niên về lối sống đẹp và giữ gìn truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”.

 

+ Những hình ảnh phản cảm trên cần được dư luận phê phán quyết liệt, gia đình và nhà trường phải nghiêm khác, nhắc nhở,…

(Lưu ý cần đưa dẫn chứng thực tế để chứng minh)

c. Kết bài: Bày tỏ ý kiến riêng về hiện tượng xã hội vừa nghị luận.

– Thấy rõ sự cần thiết phải tích cực trau dồi nhân cách, bồi đắp nững giá trị đạo đức, văn hóa, đặc biệt là đạo lí “Uống nước nhớ nguồn”.

– Kiên quyết lên án và ngăn chặn những biểu hiện của lối sống vô cảm, thiếu văn hóa để xã hội lành mạnh, tiến bộ hơn.

Đề số 2:

 

“Trong thế gian này chúng ta xót xa không chỉ vì lời nói và hành động của những kẻ xấu mà còn là sự im lặng đáng sợ của những người tốt” (M.L.King). Anh/ chị hãy viết bài văn ngắn khoảng 600 từ bày tỏ suy nghĩ của mình về ý kiến trên.

 

Phân tích đề

 

– Yêu cầu về nội dung: Bàn về sự đau đớn, thất vọng do lời nói và hành động của kẻ xấu không lớn bằng việc những người tốt không có bất cứ phản ứng gì trước những việc làm của kẻ xấu-bệnh cô cảm.

– Yêu cầu về thao tác lập luận: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận.

– Yêu cầu về phạm vi tư liệu: đời sống xã hội.

 

Lập dàn ý

 

a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng cần bàn:

Sự đau đớn, thất vọng do lời nói và hành động của kẻ xấu không lớn bằng việc những người tốt không có bất cứ phản ứng gì trước những việc làm của kẻ xấu và căn bệnh cô cảm.

 

b. Thân bài:

* Nêu bản chất của hiện tượng – giải thích hiện tượng

– Cuộc sống là tổng hòa các mối quan hệ xã hội nên luôn luôn tồn tại hai loại người: xấu và tốt. Vì thế, ta thấy đau lòng vì hàng ngày, hàng giờ vẫn có những nhiều đáng tiếc xảy ra, chà đạp lên các giá trị.

 

– Sự im lặng của người tốt là sự im lặng đáng sợ vì đó là phản ứng bất bình thường của người người mà từ trước đến nay ta trân trọng -> bệnh vô cảm.

-> Đây là lời cảnh báo nghiêm khắc về sự băng hoại các giá trị đạo đức trong xã hội hiện nay. Ý kiến này khẳng định: sự đau đớn, thất vọng do lời nói và hành động của kẻ xấu không lớn bằng việc những người tốt không có bất cứ phản ứng gì trước những việc làm của kẻ xấu.

* Bàn luận thực trạng, nguyên nhân của hiện tượng bằng các thao tác phân tích, chứng minh
– Thực trạng: hiện tượng khá phổ biến trong xã hội.

+ lời nói, hành động của những kẻ xấu (d/c)

+ sự im lặng đáng sợ của những người tốt – bệnh thờ ơ, vô cảm

– Nguyên nhân của hiện tượng:

+ Những kẻ xấu, những kẻ kém đạo đức. Chúng làm nhiều việc trái với chuẩn mực đạo đức xã hội chỉ mong vụ lợi cho bản thân, không nghĩ đến người khác, không quan tâm tới tập thể (d/c).

+Trước những bất công, vô lí, điều xấu xa đang xảy ra, trước nỗi đau của người khác… người vô cảm không có phản ứng gì bởi vì họ đã không dám lên tiếng, không dám đấu tranh để cho cuộc sống này tốt đẹp hơn.

Xem thêm :  Cách tính đường cao trong tam giác cân, đều, đường cao là gì

Tại sao họ im lặng? Vì họ thấy bất lực. Họ thấy cô độc. Họ mất niềm tin…

* Hậu quả của hiện tượng:

Lời nói, hành dộng của kẻ xấu, sự thờ ơ vô cảm làm cho xã hội trở nên bất ổn, con người mất hết niềm tin vào những điều tốt đẹp (d/c).

* Giải pháp khắc phục:

+ Nâng cao nhận thức ở giới trẻ: nhà trường và đoàn thanh niên …cần thường xuyên tổ chức các diễn đàn để tuyên truyền, giáo dục thanh niên về lối sống đẹp.

+ Cần phê phán quyết liệt và nghiêm khắc nhắc nhở những cá nhân có hành vi xấu,
vô cảm.

c. Kết bài:

– Phải nhận thức rõ nhưng việc làm tốt – xấu xunh quanh cuộc sống của mình. Không làm ngơ trước cái xấu, cái ác, không có thái độ sống thờ ơ, vô cảm.

– Ủng hộ việc làm của những người tốt, có ý thức bảo vệ người khác để xã hội ngày một tốt đẹp hơn.

Đề số 3:

 

“Trong quyển lưu bút cuối năm học, học sinh viết: “Nhưng mìn hứa sẽ mãi lè bẹn thân đeng wên teo dzà mái trừng iu zấu nì nha”. Xin tạm dịch: “Nhưng mình hứa sẽ mãi là bạn thân, đừng quên tao và mái trường yêu dấu này nha”. Và đây nữa: “Gửi mail nhớ thim cái đuôi @ da heo chấm cơm nha, mi u bit ko, năm nay lại ko được học chung dzới nhau gùi”. Tạm dịch là: “Gửi mail nhớ thêm cái đuôi @ da heo chấm cơm nha, mấy bạn biết không, năm nay lại không được học chung với nhau rồi”. Phần chữ in đậm trong đoạn văn trên là những câu trích trong cuốn lưu bút của học sinh lớp 8 một trường chuyên Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh”. (Trích Ngôn ngữ chat – Việt Báo – 18/5/2006 – Tác giả Ngọc Mai). Hiện nay, trong sinh hoạt và học tập, một bộ phận lớp trẻ có thói quen sử dụng tiếng lóng trên mạng, còn gọi là “ngôn ngữ chat”, “ngôn ngữ SMS”, “ngôn ngữ @”,… như trong đoạn trích trên. Anh (chị) hãy viết bài văn ngắn khoảng 600 từ bày tỏ ý kiến của mình về việc này.

 

Phân tích đề

 

– Yêu cầu về nội dung: Bàn về thói quen sử dụng tiếng lóng trên mạng, còn gọi là “ngôn ngữ chat”, “ngôn ngữ SMS”, “ngôn ngữ @”,…

– Yêu cầu về thao tác lập luận: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận.

– Yêu cầu về phạm vi tư liệu: đời sống xã hội.

 

Lập dàn ý

 

a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng cần bàn.

b. Thân bài

* Nêu bản chất của hiện tượng – giải thích hiện tượng

– Tiếng lóng trên mạng, ngôn ngữ chat, ngôn ngữ SMS, ngôn ngữ @…. là tên gọi chung của hình thức chữ viết dùng để tán gẩu trên mạng thông qua máy vi tính hoặc điện thoại di động.

– Do sử dụng bàn phím máy tính và bàn phím điện thoại di động có một số bất tiện khi viết tiếng Việt, nên ban đầu có một số người nhất là giới trẻ có một sáng kiến viết tắt một cách tùy tiện cho nhanh.

* Bàn luận thực trạng, nguyên nhân của hiện tượng bằng các thao tác phân tích, chứng minh

– Thực trạng:

+ Lúc đầu xuất hiện trên mạng trên điện thoại, chat trên máy tính, nay lan dần sang các lĩnh vực khác như nói, viết các loại văn bản khác nhau trong sinh hoạt và học tập.

 

+ Lớp trẻ mắc phải nhiều nhất. Nguy hiểm hơn, căn bệnh này là căn bệnh mới trong học đường và lây lan rất mạnh. Nhiều thầy cô, nhiều phụ huynh, nhiều Sở giáo dục đã lên tiếng về việc này trên các phương tiện thông tin…

+ Hiện tượng này lan dần theo thời gian. Đến nay, trở thành một thói quen trong một bộ phận không nhỏ của lớp trẻ hiện nay.

– Nguyên nhân của hiện tượng trên

+ Do tiết kiệm thời gian khi “chat” mạng

Xem thêm :  Soạn bài văn tế nghĩa sĩ cần giuộc - phần 2: tác phẩm

+ Do tuổi trẻ nhạy bén với cái mới và muốn có một thế giới riêng, hoặc muốn tự khẳng định mình hoặc nũng nịu với bạn bè và người thân cho vui.

+ Do tuổi trẻ vô tư, vô tình không thấy hết tác hại của hiện tượng trên…

* Hậu quả của hiện tượng trên:

+ Tạo nên một thói quen nói và viết chệch chuẩn, làm mất đi sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng Việt, hủy hoại giá trị truyền thống.

+ Ảnh hưởng đến tư duy, ảnh hưởng đến tâm lí của lớp trẻ. Đó là thói xấu nói năng, tư duy một cách tùy tiện, cẩu thả…

* Cách khắc phục hiện tượng trên

+ Vì đây là một hiện tượng xã hội phát sinh từ cuộc sống cho nên không thể tẩy chay một cách máy móc một chiều, tránh cách xử lí cực đoan.

+ Giải thích thuyết phục lớp trẻ thấy được rằng sự vô tình của mình có thể gây nên một tác hại khó lường.

+ Tiếp thu có chọn lọc hiện tượng này và sử dụng đúng lúc đúng chỗ không được sử dụng tràn lan trong sinh hoạt và học tập.

c. Kết bài:

– Không đồng tình với những hành vi trên

 

– Cẩn thận trọng khi tiếp xúc với những hiện tượng mới phát sinh trong cuộc sống hiện đại. Nhất là khi những hiện tượng này mâu thuẫn với những giá trị truyền thống tốt đẹp từ ngàn đời.

 

– Vì vậy, yêu cầu phải có cách ứng xử phù hợp với tính chất của từng hiện tượng để tiếp thu những cái mới mẻ, nhưng cũng không hủy hoại những giá trị truyền thống.

 

 

Your browser does not support HTML5 video.

Hướng dẫn làm phần đọc hiểu và nghị luận xã hội – Phạm Minh Nhật

 

Xem thêm:   Gợi ý cách làm bài văn nghị luận giải thích

Minh Tú (t/h)


Cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống – Ngữ Văn 9 – Nguyễn Ngọc Anh


? Đăng ký khóa học của thầy cô VietJack tại: https://bit.ly/30CPP9X.
?Tải app VietJack để xem các bài giảng khác của thầy cô. Link tải: https://vietjack.onelink.me/hJSB/30701ef0
☎️ Hotline hỗ trợ: 084 283 4585
?VietJack THPT Official: https://www.youtube.com/channel/UCof6nOQwEk9dqIpXuJuwU8Q?sub_confirmation=1
?VietJack Tiểu Học \u0026 THCS: https://www.youtube.com/channel/UC2fYM0Crqi_6nsdzR9e3EnA?sub_confirmation=1
Video hôm nay cô Nguyễn Ngọc Anh sẽ hướng dẫn các em phần tiếng việt đó là: Cách làm bài nghị luận về nột sự vật hiện tượng đời sống. Chú ý theo dõi bài giảng của cô nhé !\r
Còn rất nhiều bài giảng hay khác, xem ngay tại:
https://khoahoc.vietjack.com/
Học trực tuyến tại: https://khoahoc.vietjack.com/
Fanpage: https://www.facebook.com/hoc.cung.vietjack/
vietjack, nguvan9, cachlambainghiluanvemotsuviechientuong
▶ Danh sách các bài học Toán học lớp 9:
https://www.youtube.com/watch?v=87kQQUH3svk\u0026list=PLDly2FSuA2aPtziAKWjycJzzTg9Uinr9M
▶ Danh sách các bài học Văn học lớp 9:
https://www.youtube.com/watch?v=0KzGR7GLXdA\u0026list=PLDly2FSuA2aNZqmmVPk7h9vcGw01wxtnB
▶ Danh sách các bài học Hóa học lớp 9:
https://www.youtube.com/watch?v=uBnVuAhaZuw\u0026list=PLDly2FSuA2aMV7AQuhnqAaaYB1RiRRF3u
▶ Danh sách bộ đề ôn luyện Hóa học lớp 9:
https://www.youtube.com/watch?v=oG01_SUyuVQ\u0026list=PLDly2FSuA2aNXvcUVGlvBfaOnw7sqFZjJ
▶ Danh sách các bài học Toán học lớp 10:
https://www.youtube.com/watch?v=ODRvWPupKDw\u0026list=PLDly2FSuA2aOQl2B9Fc7eyvP81FOFXeAY
▶ Danh sách các bài học Văn học lớp 10:
https://www.youtube.com/watch?v=XsEYJZh3e0\u0026list=PLDly2FSuA2aMTQ9kIcGycP8PDiIxRIY4L
▶ Danh sách các bài học Vật lý lớp 10:
https://www.youtube.com/watch?v=LdD74vxKKA8\u0026list=PLDly2FSuA2aNPjd5GXAUqiztTc5qmc71A
▶ Danh sách các bài học Hóa học lớp 10:
https://www.youtube.com/watch?v=i1pLqx_mnhk\u0026list=PLDly2FSuA2aM_5FkXQ2kHodHJqyYxJHkF
▶ Danh sách các bài học Toán học lớp 11:
https://www.youtube.com/watch?v=axSXnyRjEEM\u0026list=PLDly2FSuA2aMqNAkSPQQbCftEXT2dG3Tl
▶ Danh sách các bài học Văn học lớp 11:
https://www.youtube.com/watch?v=1BInkn0gprQ\u0026list=PLDly2FSuA2aNLJaXk3jWxGvISii84eRu
▶ Danh sách các bài học Vật lý lớp 11:
https://www.youtube.com/watch?v=IPsUUjLiDfk\u0026list=PLDly2FSuA2aPRik17fTVt0KfDfz9OV39
▶ Danh sách các bài học Lịch sử lớp 11:
https://www.youtube.com/watch?v=isI1LZKjTps\u0026list=PLDly2FSuA2aOhDQjL3i_KE5sIgsG7jY2g
▶ Danh sách các bài học Sinh học lớp 11:
https://www.youtube.com/watch?v=QPj1S6rPOh8\u0026list=PLDly2FSuA2aMDpbroJixnTzWKpjCLq7o4
▶ Danh sách các bài học Văn học lớp 12:
https://www.youtube.com/watch?v=loV4_qsEgvU\u0026list=PLDly2FSuA2aPelKWs9CTm288JkP7kzJlW
▶ Danh sách các bài học Vật lý lớp 12:
https://www.youtube.com/watch?v=0P6fYfJhoAo\u0026list=PLDly2FSuA2aPtC46CPHfa_sziFiQXXtc8
▶ Danh sách các bài học Văn học lớp 6:
https://www.youtube.com/watch?v=0usH1Wgg4lo\u0026list=PLDly2FSuA2aOQv3A4Y2joLc9le1U75kxx
▶ Danh sách các bài học Văn học lớp 7:
https://www.youtube.com/watch?v=HYSl7zJde38\u0026list=PLDly2FSuA2aP_QrGPMxE8gN511Z0FUOG
▶ Danh sách các bài học Vật lý lớp 7:
https://www.youtube.com/watch?v=9xbSGpdmng\u0026list=PLDly2FSuA2aPiVw67KQNSarPM3eDtkYP
▶ Danh sách các bài học Toán học lớp 8:
https://www.youtube.com/watch?v=H_fbcOT43pU\u0026list=PLDly2FSuA2aOFdNkgUcrhbjZAK4UTQ_2Y
▶ Danh sách các bài học Văn học lớp 8:
https://www.youtube.com/watch?v=p0I1pZaM98Y\u0026list=PLDly2FSuA2aPNdSiWiz5kzLDS7jqxw_5
https://www.youtube.com/watch?v=00gBrz4EEy8\u0026list=PLDly2FSuA2aOrUsv6A7BrfJCdN6PCCGN0
▶Danh sách các bài học Vật lý lớp 8:
https://www.youtube.com/watch?v=FjTmzthFY1I\u0026list=PLDly2FSuA2aOYKyO_uf6SXu0r7WeP3PRk
▶ Danh sách các bài học Hóa học lớp 8:
https://www.youtube.com/watch?v=ZNK_0wAosg\u0026list=PLDly2FSuA2aNLxdLX0SFV5vk1MOc1OPc
▶ Danh sách bộ đề ôn luyện Hóa học lớp 8:
https://www.youtube.com/watch?v=gs8ExBsCv6Y\u0026list=PLDly2FSuA2aPC4qeLZz3zlUn31V8VsJzG
▶ Danh sách bộ đề ôn luyện Hóa học lớp 10:
https://www.youtube.com/watch?v=xJAwfd8NmCU\u0026list=PLDly2FSuA2aOKGM4fJeJAIWBVSxoH6Jym

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Giáo Dục

Related Articles

Check Also
Close
Back to top button