Giáo Dục

Hóa trị của nguyên tố là gì? quy tắc hóa trị và cách vận dụng quy tắc hóa trị vào giải bải tập hóa

1. Hóa trị của một nguyên tố là gì?

Quy ước xác định:

  • Gán cho H hoá trị I, lấy hóa trị của H làm đơn vị, ghi là H(I)
  • Một nguyên tử của nguyên tố liên kết với bao nhiêu nguyên tử Hiđro ⇒ nguyên tố đó có hoá trị bấy nhiêu.

Ví dụ 1: Hóa trị của nguyên tố trong hợp chất với Hiđro

Phân tử
HCl
H2O
H2S
NH3
CH4

Số nguyên tử H
1Cl liên kết 1H
1O liên kết 2H
1S liên kết 2H
1N liên kết 3H
    1C liên kết 4H

Hóa trị nguyên tố 
Cl(I)
O(II)
S(II)
N(III)

C(IV)

Hóa trị của H là 1 đơn vị ghi là H(I)

Hóa trị của O là 2 đơn vị ghi là O(II) 

Có thể xác định hóa trị của các nguyên tố dựa vào khả năng liên kết của chúng với Hiđro hoặc Oxi

Ví dụ 2: Hóa trị của nguyên tố trong hợp chất với Oxi

Phân tử
Na2O
CaO
CO2

Khả năng liên kết
2Na có khả năng liên kết như 1O (bằng 2 đơn vị)
1Ca có khả năng liên kết như 1O (bằng 2 đơn vị)
1C có khả năng liên kết như 2O (bằng 4 đơn vị)

Hóa trị nguyên tố 
Na(I)
Ca(II)
C(IV)

Ví dụ 3: Hóa trị của nhóm nguyên tử

Phân tử
HNO3
H2SO4
H2O hay HOH

Khả năng liên kết
1NO3 liên kết 1H
1SO4 liên kết 2H
1OH liên kết 1H

Hóa trị nguyên tố 
NO3(I)
SO4(II)
OH(I)

Kết luận: Hoá trị là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử nguyên tố này với nguyên tử nguyên tố khác.

2. quy tắc hóa trị

Xét phân tử tổng quát: AxaByb

A có hóa trị a; B có hóa trị b

x, y là chỉ số của A, B trong phân tử

AxaBby ⇒ ax=by

Ví dụ:

B là 1 nguyên tố

Phân tử
ax = by

NIIIH3I
III ×1
I ×3

CIVO2II
IV ×1

II ×2

B là nhóm nguyên tử 

Phân tử
ax = by

CaII(OH)2I
II × 1
I × 2

Na2ISO4II
I × 2
II × 1

3. Vận dụng quy tắc hóa trị

3.1. Dạng 1: Tính hóa trị của một nguyên tố trong phân tử

Phân tử 
Quy tắc hóa trị 

Xem thêm :  16 web hosting miễn phí (2021) để xem xét

Fea?Cl2I
a×1 = I×2 ⇒a = II ⇒ Fe(II)

Ala?2(SO4II)3
a×2 = II ×3 ⇒a = III ⇒Al(III)

K3IPO4b?
I×3=b×1 ⇒b=III ⇒PO4(III)

AlIIIF3b?
III ×1 = b×3 ⇒b=I ⇒F(I)

3.2. Dạng 2: Lập công thức hóa học của hợp chất theo hóa trị

Hợp chất tạo bởi 
Công thức chung 
Quy tắc hóa trị 
CTHH

S(IV) và O(II)
SxVIOyII
VI × x = II ×y ⇒xy=IIVI=13⇒x=1y=3
SO3

Na(I) và SO4(II)
NaxI(SO4II)y
I × x = II ×y ⇒xy=III = 21 ⇒ x=2y=1
Na2SO4

Fe(III) và NO3(I)
FexIII(NO3I)y
III × x =I × y ⇒xy=IIII=13⇒x=1y=3
FeNO33

3.3. Dạng 3: Lập công thức hóa học của hợp chất thông qua hợp chất trung gian

Ví dụ 1: Theo hóa trị của sắt trong hợp chất có công thức là Fe2O3, hãy chọn công thức hóa học đúng của hợp chất tạo bởi Fe và SO4(II)

Fe2a=?O3II⇒a×2=II×3 ⇒a=III ⇒Fe(III)

FexIII(SO4II)y⇒ III × x =II×y⇒xy=IIIII=23⇒x= 2y = 3⇒CTHH: Fe2SO43

Ví dụ 2: Theo hóa trị của Cu trong hợp chất có công thức là CuO, hãy chọn công thức hóa học đúng của hợp chất tạo bởi Cu và Cl(I)

Cu a=?OII ⇒ a×1 = II ×1 ⇒ a=II ⇒Cu (II)

CuxII(Cl)yI⇒II×x= I×y⇒xy=III=12⇒x=1y=2⇒CTHH: CuCl2

4. Cách ghi nhớ hóa trị của nguyên tố dễ dàng nhất

4.1. Học hóa trị theo bảng nguyên tố hóa học

Dựa theo bảng nguyên tố hóa học, các em có thể ghi nhớ kí hiệu hóa học và số hóa trị của từng nguyên tố đó.

Một số nguyên tố hóa học 

Số proton 
Tên nguyên tố
Kí hiệu hóa học
Nguyên tử khối
Hóa trị 

1
Hiđro 
H
1
I

2
Heli
He
4
 

3
Liti
Li
7
I

4
Beri
Be
9
II

5
Bo
B
11
III

6
Cacbon
C
12
IV, II

7
Nitơ
N
14
III, II, IV…

8
Oxi
O
16
II

9
Flo
F
19
I

10
Neon 
Ne
20
 

11
Natri
Na
23
I

12
Magie
Mg
24
II

13
Nhôm
Al
27
III

14
Silic
Si
28
IV

15
Photpho
P
31
III, V

16
Lưu huỳnh
S
32
II, IV, VI

17
Clo
Cl
35.5
I…

18
Agon
Ar
39.9
 

19
Kali
K
39
I

20
Canxi
Ca
40
II

24
Crom
Cr
52
I, II…

25
Mangan
Mn
55
II, IV, VII..

26
Sắt
Fe
56
II, III

29
Đồng
Cu
64
I, II

30
Kẽm
Zn
65
II

35
Brom
Br
80
I…

47
Bạc
Ag
108
I

56
Bari
Ba
137
II

80
Thủy ngân 
Hg
201
I, II

82
Chì
Pb
207
II, IV

Bảng hóa trị của một số nhóm nguyên tử 

Tên nhóm
Hóa trị 
Tên nhóm
Hóa trị 

Hiđroxit (-OH)
I
Cacbonat  (=CO2)
II

Nitrat (-NO3)
I
Photphat (PO4)
III

Sunfat (=SO4)
II
 
 

Xem thêm :  Ý nghĩa văn chương (tiết 1) l7 bai 24 y nghia van chuong tiet 1 huyen ppt

Nhóm các nguyên tố có 1 hóa trị
Hóa trị I
H, Li, F, Na, Cl, K, Ag, Br

Hóa trị II
Be, O, Mg, Ca, Zn, Ba, Hg

Hóa trị III
B, Al

Hóa trị IV
Si

Nhóm các nguyên tố có nhiều hóa trị

Cacbon: IV, II

Chì: II, IV

Crom: III, II

Nito: III, II, IV

Photpho: III, V

Lưu huỳnh: IV, II, VI

Mangan: IV, II, VII…

Nhóm nguyên tử

Hóa trị I gồm: OH (hidroxit), NO3 (nitrat)

Hóa trị II gồm: CO3 (cacbonat), SO4 (sunfat)

Hóa trị III gồm: PO4 (photphat)

4.2. Học hóa trị theo bài ca hóa trị

Để có thể ghi nhớ dễ dàng số hóa trị của rất nhiều nguyên tố, các bài ca hóa trị có vần điệu như một bài thơ sẽ giúp các em có hứng thú và ghi nhớ hiệu quả hơn.

Hóa về chị chẳng cho về,

Chị nắm vạt áo chị đề bài thơ.

Kali (K), Iot (I), Hidrô (H),

Natri (Na) với Bạc (Ag), Clo (Cl) một loài.

Là hoá trị I em ơi,

Nhớ ghi cho kỹ khỏi hoài phân vân.

Magiê (Mg), Kẽm (Zn) với Thuỷ Ngân (Hg)

Oxi (O), Đồng (Cu), Thiếc(Sn) thêm phần Bari (Ba)

Cuối cùng thêm chú Canxi (Ca).

→ Xem đầy đủ bài ca hóa trị ở đây: Bài ca hóa trị

———————————

Hy vọng bài viết sẽ giúp ích cho các em học sinh trong quá trình tự học và ôn tập tại nhà.

Bài viết được biên soạn bởi Giáo viên. TrầnThị Phương (Tổ Hóa Học).

Trường TH – THCS – THPT Lê Thánh Tông.


Hóa học lớp 8 – Bài 10 – Hóa Trị – Tiết 1


thayquanghoahoc8
Hóa học lớp 8 Bài 10 Hóa Trị Tiết 1
Sẽ giúp các em nắm bắt các kiến thức cơ bản và nâng cao một cách nhanh nhất . Từ đó giúp các em có một nền tảng kiến thức vững chắc để phát triển tư duy và trí tuệ và giúp các em đạt được những ước mơ của riêng mình . Chúc các em thành công.
Kênh THẦY QUANG ( TOÁN HÓA SINH ) có đầy đủ chương trình dạy của 3 môn khối B là TOÁN – HÓA –SINH , nếu em nào bị mất kiến thức cơ bản hãy nhanh chân vào đăng kí để lấy lại kiến thức , đồng thời cả thầy và cô có trên 10 năm kinh nghiệm để hướng dẫn tận tình trên các clip đã phát và trên trang cá nhân FACEBOOK .
Kênh THẦY QUANG ( TOÁN HÓA SINH LÝ ) là hoàn toàn miễn phí các em nhé , mau mau đăng kí để học thôi .
THAY QUANG channel (MATH CHEMICAL BORN) has a complete curriculum of 3 subjects of block B which is Math Chemistry SINH, if anyone loses basic knowledge, please quickly register to regain knowledge, VND When both teachers and teachers have over 10 years of experience to guide enthusiastically on the clips and on the personal page FACEBOOK.
THAY QUANG channel (Math Chemistry Biology Physics) is completely free for everyone, quickly register to learn it.
Các em đăng kí ủng hộ thầy 2 kênh còn lại nhé !
@THẦYQUANGVLOG
@THẦYQUANGKNS
▶ Danh sách các bài học TOÁN HỌC ( ĐẠI SỐ ) lớp 9 :
https://www.youtube.com/watch?v=jjmh8wtwkC0\u0026list=PLCd8j6ZYo0lY8ZFrhrAyzCzuo5x9YIrAm
▶ Danh sách các bài học TOÁN HỌC ( HÌNH HỌC ) lớp 9 :
https://www.youtube.com/watch?v=1v13xgCAJr4\u0026list=PLCd8j6ZYo0lY0iwtos1VSPMF4FSuiZ4l
▶ Danh sách các bài học HÓA HỌC lớp 9:
https://www.youtube.com/watch?v=wfMX0za5WbA\u0026list=PLCd8j6ZYo0lZCN2kNj8hER6G7qYKk9Jmz
▶ Danh sách các bài học SINH HỌC lớp 9:
https://www.youtube.com/watch?v=91QYJK2gXG4\u0026list=PLCd8j6ZYo0lbqP2uVWNYqsIL_nLMV2HzY
▶ Danh sách các bài học HÓA HỌC lớp 8:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLCd8j6ZYo0lYj4aXZby1k8rOYG_73Fb3L

Xem thêm :  Phương trình đường thẳng lớp 10 chuẩn nhất

▶ Danh sách các bài học SINH HỌC lớp 8:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLCd8j6ZYo0lZ06yJpcx2z5X87V5HSTXUV
▶ Danh sách các bài học TOÁN HỌC lớp 8:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLCd8j6ZYo0lYaVvkI0VXe9rwIgsYw78dG
▶ Danh sách các bài học TOÁN HỌC ( ĐẠI SỐ ) lớp 7 :
https://www.youtube.com/watch?v=CvQs6Hpzv6I\u0026list=PLCd8j6ZYo0lYp2u8igDarK_gOq3AZZ_xI
▶ Danh sách các bài học TOÁN HỌC ( HÌNH HỌC ) lớp 7 :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLCd8j6ZYo0lbZpOTHAvpljZqe3rAnvQy
▶ Danh sách các bài học TOÁN HỌC ( ĐẠI SỐ ) lớp 6 :
https://www.youtube.com/watch?v=F4pCnUHd_G0\u0026list=PLCd8j6ZYo0lb1MNlwtvKn8Po6NwDQDim
▶ Danh sách các bài học TOÁN HỌC ( HÌNH HỌC ) lớp 6 :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLCd8j6ZYo0lbwm8pL2Dvr7xs23FovsKXI
☞ Cảm ơn các em đã xem video!
☞ Nếu có câu hỏi nào về bài học các em hãy comment bên dưới nhé ? thanks so much ♥
───────────────────
▶ Đăng ký để học Kênh THẦY QUANG ( TOÁN HÓA SINH LÝ ) miễn phí và cập nhật các bài học mới nhất:
https://www.youtube.com/channel/UCvclE98tzIK1SiIp8vYa2ew?sub_confirmation=1
@@@
Facebook của thầy Quang :
https://www.facebook.com/profile.php?id=100014579804319
Đăng kí khóa học online tại đây :
https://docs.google.com/forms/d/1NuLmRNvnVJRmS8TK83NgXbucevpTMBOfYIXz7QRVqw/edit
@@@ Các nhà quảng cáo nếu có nhu cầu quảng cáo sản phẩm trên kênh thầy quang ( TOÁN HÓA SINH LÝ ) thì liên hệ qua gmail :
quangleloigl@gmail.com . Thank you

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Giáo Dục

Related Articles

Back to top button